Naturalne barwniki – do jajek (i nie tylko)

Naturalne barwniki do malowania jajek

Pisanki, czyli barwione i ozdabiane jajka, kojarzą się przede wszystkim z chrześcijańskimi świętami wielkanocnymi. Jednak ich źródło sięga daleko do przechrześcijańskich tradycji pogańskich. Bez względu na to jednak skąd pochodzi ten zwyczaj malowanie jajek to świetna zabawa dla całej rodziny. Barwiąc jajka należy mieć na uwadze fakt, że są one przeznaczone do jedzenia. Warto więc nadać im pięknego ale i „zdrowego” koloru bez sztucznych barwników.

Tradycja malowania jaj

Legenda głosi, że święta Magdalena, gdy szła w niedzielę wielkanocną do grobu Chrystusa, po drodze nakupiła jajek na posiłek dla Apostołów. Po spotkaniu zmartwychwstałego Chrystusa spostrzegła, że nawet jajka, które niosła, z radości zmieniły kolor, stały się czerwone i do dziś na pamiątkę tego zdarzenia ludzie malują jajka na Wielkanoc.

Zwyczaj malowania jajek wywodzi się jednak z jeszcze starszych przedchrześcijańskich tradycji; jest związany z prastarymi obyczajami magii. W wierzeniach pogańskich jajko było symbolem sił witalnych, które mogą być dalej przekazywane. Dlatego też używa się jajek w magii wiosennej, mającej na celu pobudzenie ziemi do rodzenia i dlatego tak bardzo jajka związały się z obrzędami wielkanocnymi, które łączą w sobie elementy dawnych zwyczajów wiosennych oraz związanych ze śmiercią i zmartwychwstaniem Chrystusa.

U wielu ludów na różnych kontynentach jajka używano w magii leczniczej i oczyszczającej, często wykorzystywano do rozmaitych zabiegów służących ochronie człowieka przed szeroko rozumianym złem oraz występowało we wszelkich rytuałach mających na celu wyzwolenie lub wzmocnienie sił witalnych.

Jajko odgrywa ważną rolę w wierzeniach religijnych jako symbol zmartwychwstania. W niektórych grobowcach antycznych umieszczano posążki Dionizosa trzymającego w dłoni jajko oznaczające powrót do życia, wkładano jajka do grobowców egipskich i katakumb rzymskich.

Najstarsze pisanki znaleziono podczas prac wykopaliskowych na terenie sumeryjskiej Mezopotamii.

Farbowanie jajek – wskazówki

  • do farbowania nadają się jajka nieuszkodzone
  • jasna skorupka nabierze bardziej intensywnego zabarwienia niż brązowa
  • przed farbowaniem należy przetrzeć skorupki jajek wodą z octem, by je odtłuścić
  • jajka nie będą pękać podczas gotowania jeśli przed gotowaniem będą moczone w słonej wodzie.
  • po farbowaniu i wyschnięciu jaj można przetrzeć je tłuszczem, by nabrały połysku.

Naturalne barwniki

  • jasny żółty – kurkuma, zielona herbata, nać marchwi, skórki pomarańczy lub cytryn, zielony kminek
  • pomarańczowy – łupiny cebuli, chili
  • brązowy – łupiny cebuli, czarna herbata, mocna kawa, łupiny orzecha włoskiego
  • czerwony – buraczki czerwone, mrożone maliny, żurawina
  • fioletowy – owoce czarnego bzu, czerwona kapusta, kwiat hibiskusa, czerwona cebula
  • niebieski – czerwona kapusta, suszone jagody, jeżyny
  • zielony – nać pietruszki, pokrzywa, trawa, szpinak, liście laurowe.
  • czarny – wygotowane olchowe szyszki

Odcień danego koloru zależy od intensywności wywaru i długości trzymania w nim jajek.

Jak farbować jajka naturalnym wywarem?

Do farbowania jajek służy naturalny wywar z roślin (w odpowiednim kolorze), w którym następnie gotuje się jajka na twardo (10 minut). Jeśli kolor nie jest satysfakcjonujący można jajka pozostawić w stygnącym wywarze na dłużej.

Jak zabarwić jajka na niebiesko czerwoną kapustą

  1. 1/2 główki czerwonej kapusty gotujemy w 1 l wody przez 30 minut. Przelewamy przez sitko do miski, liście możemy wykorzystać np. do sałatki albo bigosu.
  2. Do gorącej wody z kapusty dodajemy 2 łyżki soli i 2 łyżki białego octu spirytusowego.
  3. Zanurzamy jajka i zostawiamy aż do uzyskania pożądanego odcienia niebieskiego (intensywny kolor wymaga leżakowania jajek w barwniku przez całą noc).

Jak zabarwić jajka na żółto kurkumą

  1. Do miski wlewamy 1,5 litra wrzątku, dosypujemy 4 łyżki kurkumy, 3 łyżki soli i dolewamy 3 łyżki białego octu spirytusowego.
  2. Zanurzamy jajka i zostawiamy aż do uzyskania pożądanego odcienia żółtego (intensywny kolor wymaga leżakowania jajek w barwniku przez ok. 2 godziny).

Jak zabarwić jajka na brązowo liśćmi cebuli

  1. Liście zewnętrzne cebuli dość gęsto ułożone w 1-litrowym naczyniu przekładamy do większego garnka i zalewamy 1 litrem wody.
  2. Doprowadzamy do wrzenia, gotujemy przez 15 minut. Odcedzamy liście, do zabarwionej wody dodajemy 3 łyżki soli i 3 łyżki białego octu spirytusowego.
  3. Wkładamy surowe, wyczyszczone wacikiem nasączonym w occie jajka i gotujemy przez 15-25 minut, aż do uzyskania pożądanego odcienia brązu.

Jak zabarwić jajka na różowo burakami

  1. Do garnka wlewamy 1 l wody i dodajemy 1 szklankę utartych na tarce o drobnych oczkach buraków.
  2. Doprowadzamy do wrzenia, dodajemy 3 łyżki soli i 3 łyżki białego octu spirytusowego.
  3. Zanurzamy jajka i zostawiamy aż do uzyskania pożądanego odcienia różowego (najlepiej prezentują się jajka jasnoróżowe).

Efekty specjalne i wzorki

Jeżeli chce się uzyskać efekty specjalne, wystarczy przed farbowaniem owinąć jajko rajstopą lub gazą aby uzyskać efekt marmurkowy, albo recepturkami, aby otrzymać paskowe wzorki.

Inną propozycją są kraszanki, czyli narysowanie za pomocą szpilki wzorków na skorupce roztopionym woskiem. Gdy wosk zastygnie, gotuje się jajka w wywarze. Pod wpływem wysokiej temperatury wosk się rozpuści, a wzorki pozostaną. Można też najpierw zafarbować jajka, a potem wyskrobać na skorupce igłą ozdobne wzorki.

Do robienia pisanek i kraszanek warto zaangażować dzieci. Maluchom lepiej dać do rączki flamastry, ale starsze dzieci (zawsze pod okiem osoby dorosłej!), mogą wziąć udział w farbowaniu i robieniu wzorków.

źródło: internet, pozytywnakuchnia.pl, yaacool-eko.pl

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s